Dikkatli Vitez
Araç bakımında uzman rehberiniz
Menü
Diğer yazılar
Hakkında
Otomotiv bakımında yeni başlayanlar için kapsamlı, anlaşılır rehberler ve pratik ipuçları sunuyoruz. Her konuyu basit dilce açıklayarak araç sahiplerine güven katıyoruz.

Akım Saati: Arızaları Tanıma ve Onarım

dikkatlivites.club

İlk aracımı aldığımda gösterge panelindeki o küçük ibreye uzun süre hiç dikkat etmemiştim. Bir sabah motoru çalıştırdığımda ibrenin kırmızı bölgeye yakın bir yerde titrediğini gördüm ve o gün akım saatinin ne işe yaradığını mecburen öğrendim. Aracı yolda bıraktıran birçok sorun aslında günler öncesinden bu gösterge üzerinden kendini belli ediyor. Bu yüzden panelinizdeki en sessiz ama en dürüst aletlerden biri olarak görüyorum onu.

Akım Saati Nedir, Ne Ölçer?

Halk arasında "akım saati" dediğimiz gösterge iki farklı şey olabilir: ampermetre veya voltmetre. Eski araçlarda ampermetre yaygındı; bataryaya giren ya da bataryadan çıkan akımın yönünü ve miktarını gösteriyordu. İbre artı tarafta ise şarj oluyor, eksi tarafta ise batarya boşalıyor demekti. Modern araçların çoğunda ise voltmetre var; bu da elektrik sisteminin gerilimini, yani "kaç volt" olduğunu okuyor.

Araba akım saati nasıl çalışır sorusunun cevabı aslında oldukça basit: gösterge, şarj devresine bağlı bir ölçüm noktasından aldığı sinyali ibreye ya da dijital ekrana çevirir. Alternatör motor dönerken elektrik üretir, bu elektrik hem bataryayı doldurur hem de farları, klimayı, müzik setini besler. Akım saati bu alışverişin dengede olup olmadığını size anlatır. Denge bozulduğunda, mesela alternatör yeterli üretim yapmadığında, ibre aşağıya kayar ve batarya kendi enerjisini harcamaya başlar.

Normal Değerler Neye Benzer?

DurumBeklenen GöstergeYorum
Kontak açık, motor kapalıYaklaşık 12,4 - 12,7 VBatarya dolu ve dinlenmede
Motor rölantideYaklaşık 13,5 - 14,5 VAlternatör şarj veriyor
Farlar ve klima açıkken13 V üzeri kalmalıSistem yükü karşılıyor
Sürekli 12 V altıSorunluŞarj yok, batarya boşalıyor
15 V üzeriSorunluAşırı şarj, regülatör şüphesi

Adım Adım Kontrol

  1. Motoru çalıştırmadan bak. Kontağı ikinci kademeye alın, motoru çalıştırmayın. İbrenin veya dijital göstergenin nerede durduğunu not edin. Burada 12 V civarı bir değer görmelisiniz. 11,5 V ve altı bir okuma bataryanın yorulduğunu söyler.
  2. Marş anında izle. Marşa bastığınız anda gösterge kısa süreli düşer, bu normaldir. Ama 9 V seviyelerine kadar çöküyorsa batarya hücrelerinden biri zayıf olabilir. Bu noktada batarya bakımı konusunu ayrıca ele almak gerekir.
  3. Rölantide bekle. Motor çalıştıktan sonra gösterge yukarı çıkmalı ve 13,5 - 14,5 arasında oturmalı. Ben genelde 30 saniye bekleyip ibrenin sabitlenmesini izlerim.
  4. Yük bin. Farları uzun yakın, klimayı aç, arka cam rezistansını çalıştır. Gösterge bir tık düşebilir ama 13 V altına inip orada kalmamalı. İnerse alternatör ya kayış gerginliğinden ya kendi iç arızasından zorlanıyor.
  5. Gaz ver. Devri 2000 civarına çıkarın. Rölantide düşük olan değer gaz verince yükseliyorsa çoğunlukla alternatör kayışı gevşek ya da kirişleri parlamış demektir.
  6. Kabloları ve kutup başlarını gözle kontrol et. Yeşil beyaz oksit birikmesi, gevşek somun, çatlamış kablo kılıfı… Kaputu açtığınızda beş dakikada bakabileceğiniz şeyler. Tur bölmesindeki genel kontrol alışkanlığını edindiyseniz bunu zaten yapıyorsunuz.
  7. Multimetreyle doğrula. Göstergeye güvenmeden önce batarya kutuplarına basit bir multimetre tutun. Gösterge 12,8 diyor, multimetre 11,9 diyorsa arıza bataryada değil, göstergenin kendisinde veya kablo tesisatındadır.
  8. Gece testi yap. Karanlıkta farları yakıp motoru rölantide bırakın. Işıklar nefes alır gibi parlayıp soluyorsa şarj sistemi dalgalı çalışıyor; regülatör veya diyot tablası şüphelisidir.

Sık Görülen Arıza Belirtileri

Sık Yapılan Hatalar