Yıllık Araç Bakım Takvimi ve Kontrol Listesi
İlk arabamı aldığım yıl, bakım denen şeyi "servis arayınca hatırlarım" sanıyordum. Sonuç: iki kış üst üste akü bıraktı, bir yaz klima üflemedi, bir de ruhsat kartımın arkasına yazdığım kilometreyi kaybettim. O günden sonra buzdolabımın yanına küçük bir takvim astım ve her ayın başında beş dakikamı arabaya ayırmaya başladım. İnanın, araba periyodik bakım takvimi tutmak servise ödediğim paranın yarısını kurtardı. Aşağıda kendi kullandığım düzeni, yeni başlayan birinin anlayacağı şekilde anlatıyorum.
Neden takvim? Kilometre tek başına yetmiyor
Kullanım kılavuzunuz size "10.000 km'de yağ" der ama yılda 6.000 km yapıyorsanız o yağ kilometreye ulaşmadan yaşlanır. Aynı şekilde lastik, akü, silecek lastiği ve fren hidroliği zamana göre bozulur. Bu yüzden ben iki eksende çalışıyorum: kilometre eşiği ve takvim. Hangisi önce gelirse o geçerli.
Adım adım: Yıllık bakım düzenini kurma
- Bir defter ya da telefon notu açın. Aracın markası, modeli, yılı, motor yağı tipi, lastik ebadı ve önerilen hava basıncı değerlerini en üste yazın. Basınç bilgisini sürücü kapısının kenarındaki etikette bulursunuz. Bu bilgileri her seferinde aramak, en çok vazgeçirici şey.
- Bugünkü kilometreyi kaydedin. Sonra yıllık ortalamanızı çıkarın. Yılda 15.000 km yapıyorsanız yağ değişimi yılda bir kez rahat gelir; 30.000 km yapıyorsanız altı ayda bir düşünmeniz gerekir.
- Aylık beş dakikalık turu alışkanlık yapın. Ben her ayın ilk cumartesi sabahı yapıyorum: dört lastik + yedek lastik basıncı, motor yağı seviyesi çubuktan, soğutucu sıvı deposu seviyesi (motor soğukken), cam suyu, fren hidroliği deposunun MIN-MAX arası, tüm dış aydınlatma (bir duvara yaklaşıp yansımadan kontrol etmek işe yarar) ve gözle lastik diş derinliği. Kaputun altındaki sıvı seviyelerini tek tek gezmek, ilk başta on dakika alır, üçüncü ayda gerçekten beş dakikaya iner.
- Üç ayda bir biraz daha derine inin. Silecek lastiklerinin izleme yapıp yapmadığı, akü kutup başlarında beyaz-mavi tuzlanma olup olmadığı, hortumlarda çatlak, kayışta cızırtı sesi, lastiklerde düzensiz aşınma (bir tarafı yeniyor mu?) ve el freninin çekiş mesafesi. Ayrıca üç aylık periyot, lastik rotasyonu için de mantıklı bir aralık.
- Mevsim başlarını "büyük kontrol" olarak işaretleyin. Aşağıdaki tabloyu ben takvime dört sabit randevu olarak koydum.
- Yıllık büyük bakımı sabit bir aya bağlayın. Benim seçimim muayene ve sigorta yenileme ayı; hepsi aynı hafta bitiyor. Bu haftada yağ ve yağ filtresi, hava filtresi, polen filtresi kontrolü, fren balata kalınlığı ölçümü, süspansiyon ve rot-rotil bakışı, egzoz ve akü sağlık testi yapılır.
- Her işlemi kilometre ve tarihle yazın. "12.04, 74.320 km, 5W-30 yağ + filtre" gibi tek satır yeter. Aracı satarken bu defter fiyatınızı yükseltir, bu arada size de "bunu değiştirmiş miydim?" tereddüdünü yaşatmaz.
Mevsim başı kontrol listesi
| Dönem | Öncelikli kontroller |
|---|---|
| İlkbahar (Mart-Nisan) | Kışın tuzundan sonra alt takım ve fren diskleri, silecek lastiklerinin yenilenmesi, klima soğutma testi ve polen filtresi, yaz lastiğine geçiş, akünün kış yorgunluğunun ölçülmesi |
| Yaz (Haziran-Temmuz) | Soğutma sistemi: radyatör peteği temizliği, soğutucu sıvı seviyesi ve karışım oranı, hortum-kelepçe kontrolü, lastik basıncının sıcaklıkla değişimi, uzun yol öncesi yedek lastik ve kriko |
| Sonbahar (Ekim) | Far ayarı ve ampuller, cam suyu antifrizli olana geçiş, silecekler, fren balata ve hidrolik durumu, lastik diş derinliği ölçümü (kışa kaç mm ile giriyorsunuz?) |
| Kış (Aralık) | Akü ve şarj sistemi, kış lastiği geçişi ve basınç, motor yağının viskozitesi, buğu çözücü-rezistans çalışması, kilit ve conta bakımı, kar zinciri/ çekme halatı kontrolü |
Kilometreye bağlı kaba çerçeve
- Her yakıt alımında: gözle lastik ve sıvı sızıntısı bakışı, cam suyu.
- 10.000 km civarı veya yılda bir: motor yağı ve yağ filtresi, lastik rotasyonu.
- 20.000 km civarı: hava filtresi, polen filtresi, fren kontrolü, balans-rot ayarı.
- 40-60.000 km civarı: yakıt filtresi, buji, fren hidroliği yenilenmesi.
- Üretici takvimine göre: triger seti, soğutucu sıvı komple değişimi, şanzıman yağı. Bu üçü tahminle yapılmaz; kılavuzdaki değere bakılır.
Sık yapılan hatalar
- Motor sıcakken seviye ölçmek. Yağ ve soğutucu sıvıda yanlış okuma yapar, üstelik kapağı açmak tehlikelidir. Motoru en az yarım saat soğutun, aracı düz zeminde tutun.
- Lastik basıncını sıcak lastikte ayarlamak. Yolda ısınan lastikte değer 0,2-0,3 bar yüksek çıkar. Sabah, soğuk lastikte ölçün.
- "Uyarı lambası yanmıyorsa sorun yok" varsayımı. Balata aşınması, süspansiyon oynaklığı, silecek performansı gibi şeyler için gösterge tablosu sizi uyarmaz.
- Kaydı tutmamak. Bakım yapmak kadar önemlisi, ne zaman yaptığınızı bilmek.
- Her şeyi aynı güne yığmak.
© 2026 Dikkatli Vitez